Milyonlarca insanın davranışlarını açıklayabilecek yeni bir bilimsel çalışma gündemde. Kişilik özellikleriyle sağlık riskleri arasında beklenmedik bağlantılar ortaya çıktı. Araştırmanın sonuçları dikkat çekici… İşte detaylar…
Bilim dünyasında uzun süredir tartışılan “kişilik mi, genetik mi?” sorusu yeni bir araştırmayla yeniden gündeme geldi. Geniş katılımlı analizlerde, bireylerin davranış kalıpları ile biyolojik yapıları arasında güçlü bağlar olduğu ortaya kondu. Özellikle sosyal yaşam, alışkanlıklar ve hastalık riskleri gibi başlıklar, bu bağın somut sonuçlarını gözler önüne serdi. Çalışma, insan davranışlarının yalnızca çevresel değil, biyolojik temellere de dayandığını gösteriyor.
Uluslararası araştırmacıların yürüttüğü ve 1,1 milyon kişinin verisinin incelendiği bilimsel çalışmada, kişilik özellikleriyle bağlantılı 1.260 genetik varyant tespit edildi. Bulgulara göre dışa dönüklük genleri yüksek sosyal temas nedeniyle Kovid-19 riskini artırabilirken, sorumluluk ve özdisiplin genlerine sahip bireylerde sigaraya başlama oranının daha düşük olduğu ortaya kondu.
KİŞİLİK VE GENETİK ARASINDA DOĞRUDAN BAĞ
Araştırma, psikolojide “Beş Büyük Kişilik Özelliği” olarak bilinen model üzerinden yürütüldü. Bu model; dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, duygusal dengesizlik ve deneyime açıklık gibi temel karakter yapılarını içeriyor.
Elde edilen veriler, bu özelliklerin sadece sosyal çevreyle değil, doğrudan genetik yapı ile ilişkili olduğunu ortaya koydu. Üstelik bu etkinin aile ortamından büyük ölçüde bağımsız olduğu belirlendi.
SİGARA ALIŞKANLIĞININ ARKASINDA GENETİK ETKİ
Çalışmanın en dikkat çeken bulgularından biri sigara alışkanlığıyla ilgili oldu.
Sorumluluk ve özdisiplin genlerine sahip bireylerin sigaraya başlama ihtimalinin daha düşük olduğu tespit edildi. Bu durum, bağımlılık davranışlarının yalnızca irade meselesi olmadığını, biyolojik bir altyapıya da sahip olabileceğini gösteriyor.
Aynı zamanda bu bireylerin daha dengeli bir vücut kitle indeksine sahip olduğu ve sağlık açısından daha avantajlı durumda oldukları gözlemlendi.
KOVİD-19 RİSKİYLE KİŞİLİK BAĞLANTISI
Araştırmada öne çıkan bir diğer kritik bulgu ise Kovid-19 ile ilgili oldu.
Dışa dönük kişilik özellikleriyle bağlantılı genlere sahip bireylerin, daha fazla sosyal etkileşimde bulunmaları nedeniyle enfeksiyon riskinin daha yüksek olabileceği ifade edildi.
Bu durum, salgın dönemlerinde bireysel davranışların genetik eğilimlerle şekillenebileceğine işaret ediyor.
GECE YAŞAMI VE TÜKETİM TERCİHLERİ DE ETKİLENİYOR
Araştırma sadece sağlık ve alışkanlıklarla sınırlı kalmadı.
Deneyime açıklık genine sahip bireylerin gece aktif olma eğiliminin daha yüksek olduğu, kahve ve şarap gibi belirli tüketim alışkanlıklarına daha yatkın oldukları belirlendi.
Bu bulgu, günlük yaşam tercihlerinin bile genetik kodlarla bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
“AMAÇ KİŞİLİĞİ TAHMİN ETMEK DEĞİL”
Araştırmayı yürüten bilim insanları, sonuçların yanlış yorumlanmaması gerektiği konusunda uyarıyor.
Çalışmanın amacının bireylerin gen haritasına bakarak kişiliklerini tahmin etmek olmadığını vurgulayan uzmanlar, genetiğin yalnızca eğilimleri ortaya koyduğunu belirtiyor.
Bu nedenle çevresel faktörlerin hâlâ önemli rol oynadığı ifade ediliyor.
