Macit Gürbüz / Gazeteci-Yazar
Barış Manço’nun ölümsüz eserlerinden biridir ‘unutamadım’ şarkısı.
“Unutmak kolay demiştin, alışırsın demiştin
Öyleyse sen unut beni, yeter ki benden isteme
Gözlerimde yaş, kalbimde sızı, unutmadım seni
Unutamadım, unutamadım, ne olur anla beni”.
Kolay değildir unutmak, yaşanmışlıklar vardır.
O yüzden bir başka şarkı, ‘öyle kolay değil unutmazsın’ der.
Bir diğeri ise,
“Ne ben seni unutabildim
Ne bu gönlümü avutabildim
Ne bu derdimi uyutabildim
Unutamam seni, unutamam seni” diye yazılmış, notalara dizilmiştir.
Gençliğimizin seslerinden biri olan Esmeray’ın;
“Gölgen gibi adım adım
Her solukta benim adım
Ben nasıl ki unutmadım
Sen de unutma beni”.
Unutama beni şarkısı da dillere pelesenk olanlardan değil midir?
Unutmak vefasızlara özgü de olsa, bazı şeyleri unutmak isteriz ya da hatırlamak istemeyiz.
Ne mümkün?
Kafamızın bir kenarında kalır, öyle bir an gelir ki; bir şarkı ya da anı hatırlamak istemediğimiz her şeyi hatırlatır bize.
Acıdır ve tüm diriliği ile orta yerde durmaktadır.
Unutamazsın, unutulmaz, öyle kolay değildir her şeyi unutmak.
‘Gölgen gibi adım adım’ izler seni.
Peki unutulmak olası mısır?
Gerçek hayatta çok da mümkün değildir ama yasal olarak mümkün.
Unutulma hakkı diye bir hakkımız var aslında.
Nasıl mı?
Samsun 19 Mayıs Üniversitesi Hukuk Bilimleri Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Burcu Değirmencioğlu’nun bu alanda çok değerli çalışmaları var.
Bakın nasıl?
İLK KEZ 1989’DA GÜNDEME GELDİ
Unutulma Hakkı, uluslararası anlamda ilk kez 1989 yılında Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerin aralarındaki hukuksal iş birliğini yürütmek üzere oluşturulan Hukuk Alanında İş birliği Komitesine bağlı Veri Koruma Uzmanlar Komitesinde gündeme geldi. Çalışma, yeni teknolojiler karşısında kişisel verilerin korunması amacıyla başlamıştı. Bu hukuki çalışmada dikkate alınması gereken unsurlar sayılırken, unutulma hakkı kavramı kişisel olarak saklanan verilerin talep edildiğinde ortadan kaldırılmasını gündeme getirdi.
İLK HALİ SİLME HAKKI
İlk altyapı da işte bu noktada oluşturuldu. ‘Unutulma hakkı’ adı altında açıkça düzenlenen ilk uluslararası hukuki metin, Avrupa Parlamentosu tarafından 27 Nisan 2016 tarihinde yayımlandı ve 25 Mayıs 2018’de yürürlüğe girdi. Tüm üye ülkeler için bağlayıcı hale getirilen bu tüzüğün adına Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) adı verildi. Tüzükte ‘silme hakkı’ adı altında yer alsa ve metinde açıkça unutulmadan söz edilmemiş olsa da bu durum silme hakkının unutulma hakkına dönüşme yolculuğunda önemli bir kilometre taşı oldu.
TANRI AFFEDER İNTERNET ASLA
Bununla birlikte bu hakkın unutulma hakkı terimiyle kullanılmasının yaygınlaşması Avrupa Komisyonunun Adalet, Temel Haklar ve Yurttaşlıktan Sorumlu Başkan Yardımcısı Viviane Reding, Brüksel’de gerçekleştirilen AB Veri Koruma ve Mahremiyet Konferansında yaptığı konuşmada unutulma hakkının önemini vurgulamak için şöyle konuşmuştur, “Tanrı affeder; ama internet asla! İşte ‘Unutulma Hakkı’nın benim için neden önemli olduğu bu cümlede gizlidir”.
ÜLKEMİZDE NASIL?
Ülkemizde ise, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair 7253 sayılı Kanun, 29 Temmuz 2020’de kabul edilmiştir. Kanuna göre, internet kullanıcılarının kişisel başvurularında yaşanan zorlukların aşılması için sosyal ağ sağlayıcılarıyla muhataplık ilişkisi kurulması ve yaşanılan mağduriyetlerin hızlı bir çözüme kavuşması amaçlanmış ve kişilerin internet siteleri üzerinden unutulma hakkının uygulanabilmesine olanak sağlanmıştır.
UNUT BENİ İNTERNET
Unutulma hakkını kullanabilmek için arama motorları ve internet ortamındaki verilerinizin yayınlanma tarihi üzerinden belli bir süre geçmesi ve bazı şartların oluşması gerekiyor. Hele de mağdur durumda iseniz bu hak tam size göre. ‘Unut beni internet’ diyebilmeniz için gereken şartlar şunlar:
– Kişisel veriler rızaya dayalı olarak yahut bir zorunluluk gereği paylaşılmasına rağmen hukuka ve dürüstlük kuralına uygun bir biçimde işlenmemiş olması,
– Kişisel veriler belirli, açık, ölçülü ve meşru amaçlarla toplanmamış olması,
– Kişisel veriler meşru amaçlarla toplanmasına rağmen bu amaçlarla bağdaşmayacak şekilde işlenmiş ve kullanılmış olması,
– İşleme faaliyetinin yeterli, ilgili ve amaca uygun nitelikte olmaması,
– Kişisel verilerin doğru ve güncel olarak tutulmaması,
– Kişisel verilerin toplanma veya işlenme amacı için gerekli olan sürenin aşılmış olması
HAMZA YERLİKAYA DA UNUTULMA HAKKINI KULLANDI
Ülkemizde unutulma hakkını kullanan ilk kişi eski milli güreşçi ve Cumhurbaşkanlığı başdanışmanı Hamza Yerlikaya oldu. Tartışmalı diploması ile ilgili haberlere internet ortamında erişimin engellenmesi ve verilerin silinmesi amacıyla yaptığı başvuru kabul edildi. Hamza Yerlikaya’nın başvurusu üzerine mahkeme erişim engeli kararı aldı, mahkeme kararında olayın (diplomanın sahteliği) 25 yıl önce yaşandığına dikkat çekti ve gerekçesini “Unutulma Hakkı’na” dayandırdı. Karar, sonucunda, internet haber sitelerinde konuyu gündeme getiren tüm haber ve çok sayıda Youtube videosuna erişim yasaklandı ve unutulma hakkı gereğince ulaşılamaz hale getirildi.
Ha ne dersiniz?
Unutulmak ister misiniz?
Unutmayın, Tanrı affeder internet asla.
