Hayatın koşturmacası içerisinde bazen durup kendimize şu soruyu sorarız: Tüm bunlar ne için? Eğer bu sorunun cevabını bulmakta zorlanıyorsanız, yalnız değilsiniz. Uzmanlar, yaşamında net bir amaç duygusu eksik olan kişilerin sıklıkla “amaç kaygısı” (purpose anxiety) adı verilen yoğun bir gerginlik ve bocalama hissiyle karşı karşıya kaldığını belirtiyor.
“Amaç” Hakkındaki Yanılgılar Neden Kaygı Yaratıyor?
Boston’da klinik psikolog olan Ellen Hendriksen, danışanlarının bir kısmının aile beklentileriyle tıp fakültesine girdiklerini veya zirveye tırmanmak için yılmadan çalışıp günün sonunda “Tüm bunlar ne içindi?” diyerek boşlukta kaldıklarını ifade ediyor. Bu durumun temelinde, amaç kavramına yüklenen yanlış anlamlar yatıyor:
-
Ulaşılması İmkânsız Büyük Hedefler: İnsanlar genellikle amacın; bir hastalığı tedavi etmek, devasa bir şirketin başına geçmek ya da zirveye ulaşmak gibi çok yüce ve devasa bir hedef olması gerektiğine inanıyor. Bu da “Bu eşiği nasıl aşacağım?” diyerek kaygıyı tetikliyor.
-
Yalnızca Kendine Odaklanmak: Amacın sadece kişiye bireysel fayda sağlaması gerektiği düşünülüyor. Oysa araştırmalar, en derin psikolojik tatminin başkalarına fayda sağlayan ve ilişkileri güçlendiren amaçlarla yakalandığını gösteriyor.
Hayat Amacı Nedir ve Bize Ne Sağlar?
Psikoloji profesörü Todd Kashdan’a göre amaç, bir kez bulunduğunda “hayatınızı nasıl organize edeceğinizin mimari çerçevesi, bir nevi taslağı” haline geliyor. Bir amaç duygusuna sahip olmak;
-
Daha iyi fiziksel sağlık,
-
Daha yüksek mutluluk ve yaşam doyumu,
-
Daha düşük depresyon ve kaygı oranları,
-
Daha uzun bir yaşam ile doğrudan ilişkilendiriliyor.
Sizi Canlı Hissettiren Şeyi Nasıl Bulabilirsiniz?
Z kuşağı üzerinde yapılan son araştırmalar, gençlerin yaklaşık %45’inin hayatlarında bir anlam veya amaç eksikliği hissettiğini ortaya koyuyor. Eğer siz de sıkışmış hissediyorsanız, panik yapmadan şu adımları izleyebilirsiniz:
-
Aktif Keşif ve Merak: Farklı aktiviteler deneyin, ilginizi çeken konular üzerine okuyun ve neyin sizi gerçekten canlı hissettirdiğine odaklanın. Hangi deneyimlerin size daha anlamlı geldiğini gözlemleyin.
-
Başkalarına Fayda Sağlamak: Amacınız devasa olmak zorunda değil. Örneğin, sevdikleriniz için acı sos yapmak, bir topluluğa gönüllü destek olmak ya da zor durumdaki insanlara rehberlik etmek hayatınıza büyük bir anlam katabilir.
-
Sosyal Öğrenme: Etrafınızdaki insanların iyi davranışlarını gözlemleyin ve ilham alın. Aynı şekilde, sizi rahatsız eden ya da yanlış gelen tutumları fark ederek kim olmak istemediğinizi de keşfedebilirsiniz.
Unutmayın; amaç sabit ve ömür boyu değişmez bir şey değildir. Hayatın farklı evrelerinde evrilebilir, birden fazla amaca aynı anda sahip olabilirsiniz. Önemli olan, büyük hedeflerin baskısı altında ezilmeden size neyin heyecan verdiğini keşfetmektir.
