Enerji, günümüz ekonomilerinde yalnızca üretimin devamlılığını sağlayan bir girdi olmaktan çıkmış, işletmelerin rekabet gücünü, maliyet yapısını ve sürdürülebilirliğini doğrudan belirleyen stratejik bir unsur hâline gelmiştir. Sanayi sektöründe enerji tüketiminin önemi sık sık gündeme gelirken hizmet ve ticaret sektörlerinin enerji ihtiyacı da artık göz ardı edilemeyecek boyutlara ulaşmıştır. 2025 yılı Hizmet-Ticaret Sektörü Nihai Enerji Tüketim İstatistikleri, bu gerçeği rakamlarla ortaya koymaktadır.
Araştırma sonuçlarına göre hizmet ve ticaret sektörünün 2025 yılındaki toplam nihai enerji tüketimi 485 bin 413 terajul olarak gerçekleşmiştir. Bu rakam, Türkiye ekonomisinde hizmet sektörünün büyüklüğünü ve enerjiye olan bağımlılığını göstermesi bakımından oldukça önemlidir. Çünkü enerji maliyetleri artık yalnızca fabrikaların değil, alışveriş merkezlerinden otellere, restoranlardan kamu kurumlarına, veri merkezlerinden perakende işletmelerine kadar geniş bir ekonomik alanın temel gider kalemlerinden biridir.
Alt sektörlere baktığımızda en büyük enerji tüketiminin yüzde 26,5 payla toptan ve perakende ticaret ile motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı alanında gerçekleştiğini görüyoruz. İkinci sırada yüzde 24,5 ile kamu yönetimi ve savunma ile zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri bulunuyor. Konaklama ve yiyecek hizmetleri ise yüzde 17,7 payla üçüncü sırada yer alıyor.
Bu dağılım bize önemli bir gerçeği anlatıyor: Ticaretin gelişmesi, alışveriş merkezlerinin yaygınlaşması, lojistik faaliyetlerin artması, otel ve restoran işletmelerinin büyümesi enerji talebini de beraberinde getiriyor. Dolayısıyla hizmet sektöründe yaşanan büyümenin ekonomik katkısı değerlendirilirken enerji maliyetlerinin de aynı ölçüde dikkate alınması gerekiyor.
Elektrik tüketimi ilk sırada
Enerji kaynaklarının dağılımı incelendiğinde hizmet-ticaret sektörünün yüzde 53,4 ile en fazla elektriğe bağımlı olduğu görülüyor. Elektrik tüketimi 259 bin 4 terajul seviyesinde gerçekleşirken doğal gazın payı yüzde 37,8, petrol ürünlerinin payı ise yüzde 4,5 oldu.
Elektriğin toplam tüketimdeki ağırlığı, sektörün dijitalleşme ve teknolojik altyapıyla giderek daha fazla bütünleştiğini gösteriyor. Aydınlatma, iklimlendirme, soğutma sistemleri, bilgisayar altyapıları, otomasyon ve elektronik ödeme sistemleri işletmelerin elektrik ihtiyacını artırıyor. Özellikle perakende ticarette soğuk hava depoları, market dolapları ve büyük mağazaların iklimlendirme sistemleri ciddi enerji tüketimine neden oluyor.
Toptan ve perakende ticaret sektöründe elektriğin enerji tüketimindeki payının yüzde 70,3 olması da bu bağımlılığı açıkça ortaya koyuyor. Elektrikten sonra yüzde 18,2 ile doğal gaz, yüzde 5,9 ile katı fosil yakıtlar geliyor. Bu tablo, elektrik fiyatlarında yaşanabilecek artışların ticaret işletmelerinin maliyetlerini doğrudan etkileyebileceğini gösteriyor.
Veri merkezleri yeni dönemin enerji tüketicisi
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de veri merkezlerine ilişkin rakamlar oldu. Türkiye’deki veri merkezlerinde 2025 yılında tüketilen elektrik miktarı 3 bin 97 terajul, başka bir ifadeyle 860 gigavatsaat olarak gerçekleşti.
Yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşması, bulut bilişim, dijital bankacılık, elektronik ticaret ve büyük veri teknolojileri veri merkezlerine yönelik ihtiyacı hızla artırıyor. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda veri merkezlerinin enerji tüketiminde daha yüksek seviyeler görülmesi şaşırtıcı olmayacaktır.
Burada Türkiye açısından iki önemli konu öne çıkıyor. Birincisi, dijital ekonominin gelişmesi için güçlü veri merkezi altyapısına ihtiyaç duyulmasıdır. İkincisi ise bu altyapının artan enerji talebinin nasıl karşılanacağıdır. Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla desteklenmeyen bir dijitalleşme süreci, enerji ithalatı ve cari açık üzerinde yeni baskılar oluşturabilir.
Enerji verimliliği artık tercih değil zorunluluk
Türkiye açısından hizmet ve ticaret sektöründe enerji verimliliği politikalarının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. İşletmelerin enerji tasarruflu cihazlara yönelmesi, akıllı bina sistemlerinin yaygınlaştırılması, güneş enerjisi yatırımlarının desteklenmesi ve tüketimin dijital sistemlerle takip edilmesi öncelikli adımlar arasında bulunmalıdır.
Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin enerji verimliliği yatırımlarına finansman desteği sağlanması, hem işletme giderlerini azaltacak hem de rekabet gücünü artıracaktır.
Sonuç olarak 485 bin 413 terajullük enerji tüketimi, hizmet ve ticaret sektörünün Türkiye ekonomisindeki ağırlığını gösteren önemli bir göstergedir. Ancak mesele yalnızca ne kadar enerji tükettiğimiz değildir; bu enerjiyi ne kadar verimli kullandığımızdır. Önümüzdeki dönemde enerji maliyetlerini kontrol edemeyen işletmelerin rekabet gücünü koruması zorlaşacaktır. Türkiye’nin ekonomik büyüme hedefleri açısından enerji verimliliğini sanayiyle sınırlı görmeyip hizmet ve ticaret sektörünün de temel gündem maddesi hâline getirmesi gerekiyor. Çünkü enerji tasarrufu artık sadece işletmelerin kârını değil, ülkenin ekonomik geleceğini de ilgilendiriyor.
Kaynak: TÜİK



